است ؛ ولى در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم كه در تفسير « ايّام اللّه » فرمود : « يريد بأيّام اللّه سننه و أفعاله في عباده من إنعام و انتقام ؛ منظور از ايّام اللّه ، سنّتها و افعال الهى در ميان بندگان اعمّ از انعام و انتقام است » . « 1 » مطابق اين روايت هر روز كه موهبت مهم تازه‌اى از سوى خداوند به بندگان ارزانى شده و يا از دشمنان آنها انتقام گرفته شده و با كيفرهاى سختى از ميان رفته‌اند ، ايّام اللّه محسوب مىشوند . به هر حال يادآورى ايّام اللّه سبب شكوفايى ايمان و تحريك حس شكر گزارى و توجّه به خداست . حتى روزهاى آزمايش بزرگ الهى نيز در روايات جزء ايّام اللّه شمرده شده است . همان گونه كه در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله مىخوانيم : « أيّام اللّه نعمائه و بلاؤه و مثلاته سبحانه ؛ منظور از ايّام اللّه روزهاى نعمت و آزمايش و كيفر سخت بدكاران است » . « 2 » شك نيست كه واژهء ايّام اللّه در اين خطبه مفهوم عامى دارد كه همهء آنچه را در بالا آمد شامل مىشود . 2 . الهامات الهى در جملهء « عباد ناجاهم في فكرهم و كلّمهم في ذات عقولهم . . . » امام عليه السّلام اشاره به مردانى كرده است كه خداوند از طريق نجواى فكرى و الهامات قلبى نور هدايت را در دل آنها مىافكند و پرده‌هاى جهل و ظلمت را كنار مىزند و آنها در حدّ خود با آن دريافتهاى ربّانى به هدايت خلق و راهنمايى گم شده‌هاى طريق ايمان و تقوا تلاش و كوشش مىكنند . آيا اينان همان اوصيا و امامان معصوم‌اند كه در فترات بعثت انبيا از طريق الهام ، حقايق را از عالم غيب مىگيرند يا افراد صالح و متّقى و عالمان پرهيزگار را كه در

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 66 ، ص 327 . ( 2 ) . همان مدرك ، ج 67 ، ص 20 .